فصل : در بيان هيئت مجموعه عالم كه در علم هيئت از آن بحث مىشود بدان كه زمين كروى است و هواء از هر سو آن را فرا دارد و افلاك بهمهء آنها دور زنند و چند طبقه باشند كه بهم فرا گيرند ، هفت از آنها از آن ماه و خورشيد و ديگر ستاره‌هاى سياره‌اند كه پنج باشند و آنها را متحيره خوانند و سياره ، و ماه و خورشيد را نيرين گويند و پنج ديگر از بالا بفرود : زحل ، مشترى ، مريخ ، زهره و عطاردند كه هر كدام فلك مخصوص به خود دارد . فلك زحل بالاتر از همه است و فلك ماه نزديكتر همه به زمين و فرودتر همه و فلك شمس و خورشيد ميانهء همه است وزير فلك زحل ميان آن و خورشيد دو فلك مشترى است و سپس مريخ و بالاى فلك ماه ميان آن و خورشيد دو فلك عطارد است و سپس زهره و بهمهء اين هفت فلك فلك ستاره‌هاى ثابت احاطه دارد و آن ستاره‌ها باشند كه در آسمان ديده شوند جز آن هفت كه گفتيم . سپس بالاى همه فلك محيط بزرگتر است كه همهء اين افلاك را ميچرخاند و آنگه هفت آسمان بر همهء اين افلاك احاطه دارند كه مسكن فرشته‌هايند و هر كه خدا او را بآسمانش بالا برد از پيغمبران و ائمه عليهم السلام و همه را نهايت باشد و همه به شكل كره باشند و مركز همه زمين است و مركز زمين نقطهء ميان آنست كه همهء اجزاء زمين بدان تكيه دارند و مركز همهء عالم باشد در حقيقت ، و از نهايت اجسام كه محيط بكره‌اند تا مركز زمين از هر سو برابر باشد .